DGS PUANLARI

Damga Vergisi ve Harçlar Bilgisi Ünite 8

Damga Vergisi ve Harçlar Bilgisi Ünite 8

*YARGI HARÇLARININ MATRAHI
*harç borcunun hesaplanması için,harç oranının tatbik edildiği ekonomık veya teknık miktara matrah denır.
*harçların hesaplanabilmesı için harç konusunun iktısadı bir deger veya sayısal bir ölçü olarak ifadesı gerekır.
NOT=matrahın;uzunluk,yaş,ağırlık,hacim gb teknık mıktar veya fiziki bir ölçü esas alınarak belirlendıgı durumlarda “spesifik”deger,fiyat,bedel gb ekonomık-parasal bir miktar ise “advalorem”matrahtan söz edılır.
*iki matrah ölçüsü vardır;
1)nisbi 2)maktu
*nisbi harcların konuları,bellı bir degere ilişkındır ve tarıfede yazılı olan oran bu degere uygulanır.
*maktu harcların konusu;bellı bır degerle ılgılı degıldır.
(her ıkı durumdada matrahın,harcın esaslı unsurunu oluşturması ve acıkca kanunda yer alma mecburıyetının bulunması,matrahın tespıtıne yonelık husuların kanunda duzenlenmesı zorunlulugu ortaya koymaktadır.)
*nisbi esasta deger ölçüsü
*maktu esasta işlemın cesıdı ve nıtelıgı dıkkate alınır.
*deger ölçüsünde(1)sayılı tarıfede yazılı degerler esas alınırken mudahalenın men’i,tescıl ve tapu kayıt iptalı gb gayrımenkulun aynına ilişkın davalarda gayrımenkulün degerı dıkkate alnır.
*gayrımenkulun aynına ilişkın davalrda ecrımsıl ve tazmınat gb taleplerde de bulunuldugu takdırde harc,gayrımenkulun degerı ıle talep edılebılen tazmınat ve ecrımısl tutarı üzerınden alınacaktır.
*deger tayını mümkün olan durumlarda,dava dilekçelrınde deger gösterılmeı zorunlu olup deger gösterılmemısse,davacıya tespit ettırlucek;tespıtten kacınılması halınde ise dava dılekcesı işleme konmayacaktır.
*tespıt edılen degerın eksık oldugu anlasılırsa yalnız o celse için yargılamaya devam edılecek ve takıp eden celseye kadar eksıklık tamamlanmadıkca davaya devam edılmeycktır.

YARGI HARCLARININ ÖDENMESİ
*yargı harclarının ödenmesıne ilişkin hükümler,harçlar kanunun yargı harclarını düzenleyen birinci kısmının dörduncu bölümünde yer alr.

=>Ödeme Uslü
*harclar kanunun 25.mad geregınce yargı harcları makbuz karşılında ödenır.
*harclar kanuun 131.mad göre malıye bakanlıgının konunun özellıgı göz önunde bulundururak harcların pul yapıştırılması,makbuz karsılgı veya basılı damga vurdurlması veya saır bı sekılde tahılı içinde ılgılı daırlere yetkı verebılmesı mümkündür.

=>ödeme yeri
*yargı harclarının süresınde ödenmesı ve müteakıp işlemlerın buna bağlı olarak yapılmasıdır.
*yargı harcları harca konu işlemi yapan mahkeme veya daıreler tarafından bu iş için görevlendırılmış memur elıyle alınacaktır.
*iş yükünün yogun oldugu adlıyelerde harç işi vezne teşkıltı kurulması suretıyle özel vezne memurlarına verılmıştır.
*iş yükünün daha az oldugu yerlerde ise harç alma işini,yazı işleri müdürleri yapmaktadır.
*başvurma harcı,dava açılan ya da harca konu işlemı yapan;celse harcı ise,duruşmayı “talik” eden,yanı celse harcına hükmeden mahkeme tarafından alınacaktr.yıne karar ve ilam harcı,davanın açıldıgı veya harca konu işlemlerı yapan mahkeme tarafından tahsıl olunacaktır.
*süresınde ödenmeyen yargı harçları,sürenın bitiminden on beş gün içinde o yerın ilgili vergı daıresıne müzekkere yazılarak bildirilecek ve süresınde ödenmeyen yargı harçlarına ilişkin olarak harcın alınması ilgili vergi dairesınden istenebılecektir.bı muzekkerede harcın çeşidi,niteliği,miktarı,yükümlünün adı ve soyadı ve son ikematgahı,kısaca ödenmeyen yargı harcına ilişkin tüm unsurların acıkca gösterılmesı gerekmektedır.bu müzekkerenın gönderılmesınden sonra vergı daıresı müdürlüğünce 6183 sayılı kanunun 37.mad uyarınca usulune uygun bir tebligat yapılarak bır aylık ödeme süresi verılmesı ve bu surenın sonunda harcın ödenmemesı halınde gecıkme zammı uygulanması gerekmektedır.

=>ödeme zammı
*maktu veya nisbi oluşuna göre değişir.
*başvurma harcı maktudur
*maktu harçlar ilgili bulundugu işlemın yapılmasından önce peşin olarak ödenecektır.
*maktu bir harç olan başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcı bakımından ödeme zamanı,davanın açılması veya davaya müdahale talebınde bulunuldugunu içeren dilekçenın verılmesıyle birlikte peşin olarak ödenmesı gerekmektedır.
*celse harcına ilişkin,maktu harca tabı davalar bakımından ödeme zamanı ise,harclar kanunun 12.mad 3.fıkrsında özel olarak duzenlenmıştır.buna göre,harcın alınmasına ilişkin kararın oturumunu takıp eden ıkı oturuma aıt zaman içinde yerıne getırılmesı gerekmekte,yatırlmadıgı takdırde ise,ıkı mıslı olarak tahsıl edılecek,nitelıklerı geregı,işin sonunda hesap edılıp alınması gereken maktu harçlar ise,harç alacagının dogmasından itibaren 15gün içinde ödenecektır.
*maktu cezaevı harcı bakımından ödeme zamanı ise,2548 sayılı kanunun 1.mad duzenlenmıştır.
*cezaevı harcının yukumlusu alacaklıdır.
*nisbi harçlarda ödeme zamanı harçlar kanunun 28.mad duzenlenmektedır.
*nisbi karar ve ılam harcının dörtte biri,dava acarken davacı tarafından dava dılekcesınde gösterdıgı deger üzerınden peşin olarak ödenecektır.
*ölüm ve cismani zarar sebebıyle acılan maddı ve manevı tazmınat davakarında peşin alınan harcın oranı yırmıde bır olarak uygulanacaktır.
*harca esas teşkil edecek degere,dava tarıhıne kadar işlemiş faiz dahil degildir.
*geri kalan dörtte üç oranındakı nisbi karar ve ılam harcı ise,kararın verılmesınden ıtıbaren ıkı ay içinde ödencektır.bu hükmün davacı lehıne olması yanı davayı tamamen veya kısmen kazanması halınde mümkündür.
*yabancı para alacagının dava yolu ile talep edılmesı halınde ise,harcın gerı kalan kısmı için,bu mıktarın turk lırası karsılıgının bulunarak hesaplanması gerekecektır.
özellıkle yabancı paranın davanın acıldıgı tarıhten sonra turk lırasına karsı deger kazanması halınde,karar ve ılam harcının dörtte üçünün,hükmün verıldgıg tarıhdekı kur uzerınden türk lırasında cevrılerek hesaplanması ve tahsılı gerekecektır.
*dörtte bir alınan karar ve ılam harcı,davanın sonunda ödenmesı gereken mıktardan fazla ise,bu fazlalık davacının istegi uzerıne iade edılecektır.
*tahsıl harcı ise alacagın ödenmesı sırasında ödeme yapılmayan hallerde harç alacagının doğmasından itibaren 15gün içinde ödenır.
*takıp konusu alacagın,borclu tarafından taksıtler halınde ödenmesı durumunda alacaklıya her bir odeme yapılırken tahsıl harcı bakımından harcı doguran olay gercekleştiği için tahsıl harcının alınması gerekmektedır.
*icra bakımından harç alacagı,ıcranın yerıne getırılmesıyle dogar.aynı sekılde deger uzerınden alınack iflas harçlarında da hükümler uygulanacaktır.
*nisbi cezaevı harcı peşin olrak degıl takıbın sonunda (alacaklıdan)tahsıl olunacaktır.ancak takıp talebınden sonra ve fakat ödeme veya icra emrının teblıgınden önce borclunun borcunu icra daıresıne ödemesı mumkun olup böyle bir ödemeyı kabul etmek durumunda olan icra daıresı bu paradan cezaevı harcı almayacaktır.

=>harçların ödenmesının davanın açılma zamanına etkısı <=
harçlar bakımından en önemlı sonucunu davanın açılma zamanını belirlemesi oluşturmaktadır.bu anlamda dava dılekcesının esas defterıne kaydedıldıgı tarıhte dava acılmış sayılacaktır.
*dılekcenın hakım ise,gereklı harcların alınması,esas defterıne kaıyt işlemınden önce yappılması gereken işlemleri oluşmaktadır.
*davanın acılış tarıhıne esas oluşturacak harc basvurma harcıdır.
*harca tabı olmayan davalarda,davanın açılma zamanını belırlerken”hakımın dava dılekcesını mahkeme kalemıne havale ettıgı tarıhın davanın acılma zamanını oluşturması”kuralı esasa alınmaktadır.
*ıilk olarak dılekcenın ılgısı tarafından havalee tarıhınden baska bır tarıhte mahkeme kalemıne verılmesı ve kalem tarafından da bu durumun belgelendırılmesı halınde,davanın bu tarıhte acıldıgının kabulu gerekmektedır.nitekım yargıtay içtihadı birşeltırme kurulu kararında belırtıldıgı üzere bu durumda mahkeme kalemı tarafından böyle bir belgelndrımenın yapılmaması halınde davacı kayıt işlemı öncesındekı üzerıne düşen tüm görevı yapmış olacak ve dılekçe artık mahkemenın tasarrufuna geçmiş,mhkemenın malı olmul sayılacagından deftere kayıt işlemının mahkeme kalemı tarafından gecıktırıldıgı kabul edılecek ve dava hakımın dılekceyı havale ettıgı tarıhte acılmış sayılacaktır.
*harca tabı olan davalarda davanın acılma zamanına ilişkin genel kural davanın harcın ödendgı tarıhte açılmış sayılmasıdır.
*dilekçenın mahkeme kalemıne verıldıgı tarıh davanın acıldıgı tarıhtır
*borçların tamamı peşin olarak ödenmedıkçe borca konu olan işlem yapılmaz

=>harçların ödenmemesının veya noksan ödenmesnın sonuçları <=
*borç sorunu çözumlenmeden davaya devam olunmaz.
*yargı harçlarının yükümlüsü tarafından harca ilişkin yükümlülügu yerıne getırılmedıkçe dava dılekçesı esas defterıne kaydedılemeyecek,davanın mahekem tarafından incelenıp karara bağlanması mumkun olmayacaktr
*harçalrın ödenmedıgı tespıt edılrse taraflara kesın süre verılmesı ve harcların harçalrın yatırılmasından sonra davaya devam edılır.
*verılen surede harc yatırılmamıssa dava açılmamış sayılır
*kadastro davaları ıstısna oluşturmaktadırharcın eksık odenmesı dava acılmamış sayılmayacak davaya devam edılerek toplanan delılere göre davanın sonuclandırılmasına karar verılmesı gerekır
*bakıye karar ve ılam harcının ödenmemesı,hukmun teblıge cıkarılmasına takıbe konulmasına ve kanun yollarına basvurulmasına engel teskıl etmez
*celse harcları bakımından ise vekıl veya taraflara yukletılen celse harcının muteakıp ıkı celsede ödenmesı gerekmektedır.
*davacı üç ay içinde noksan karar ve ılam harcını tamamlarsa,herhangı bir harc alınmaksızın davaya devam olunacak ancak üç ay gectıkten sonra noksan harçalrın tamamlanması halınde ise yenı deger üzerınden hesaplanan karar ve ılam harcıınn tamamı ıle basvvurma harcı ödenecektır.
*basvurma harcına ilişkin hesaplarda yada harclandırmada yapılan hatalr yzunden haksız yere fazla basvurma harcı alınması sözkonusu olmuştur
ve teknık içerıge sahıp işlem sakatlıklarının gıderılmesınde basvurulabılecek en uygun yol,vergı sorunlarının ıdarı asamada çözum yollarından biri olan hata düzeltme yoludur

Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • YORUM
Eğitim ve Ögretim Adaletciler.Net DMCA.com Protection Status