İDARİ YARGI 6. ÜNİTE | Adaletciler.Net-2017-2018 Hukuk Fakültesi Taban Puanları-Dgs Hukuk Puanları

İDARİ YARGI 6. ÜNİTE

İdari davalar dilekçe ile açılır. İdari yargıda yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinde yapılır.Eger davanın görülmesi sırasında eksiklik yada noksanlık var ise farklı karar verilir.
Dilekçe aşaması tamamlandıktan sonra dosyaların incelenmesine geçilir. İdari yargıda mahkemeler
dosyaların incelenmesi aşamasında sahip oldukları resen araştırma yetkisi gereğince hertürlü bilgi ve
belgeye taraflar ileri sürmeseler bile başvurabilirler.

DAVA DİLEKÇESİ
Dilekçelerde Yer Alacak Hususlar ve Verileceği Merciiler
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinde yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinde yapılır. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.Dilekçelerde:
Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya ünvanları ile adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller; davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi ve uyuşmazlık konusu miktar gösterilmeli dir.
Dava dilekçeleri ve davaya ilişkin her türlü evrak, ilgili mahkemeye ya da bu mahkemelere gönderilmek üzere idare ve vergi mahkemesi başkanlıklarına verilmelidir. İdare ve vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliklerine veya yabancı ülkelerdeki Türk konsolosluklarına verilebilir.
Birden Fazla İşleme Karşı Tek Dilekçeyle Dava Açılması
Esas olarak her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılması gereklidir. aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açmak mümkündür.Olaylar arasında sebep sonuç ilişkisi olması kafidir .
Maddi yönden bağlılık, dava konusu edilecek işlemlerin aynı maddi sebeplere dayanılarak tesis edilmesi halinde söz konusudur. Örneğin aynı eylem sebebiyle kamu görevlisine hem disiplin cezası verilmesi hem de görev yerinin değiştirilmesi işlemleri arasında maddi yönden bağlılık vardır.
Hukuki yönden bağlılık ise işlemlerin hukuki dayanaklarının aynı olmasıdır. Ayrıca “idari işlemlerden
biri ile ilgili hukuki sorunun çözümünün diğeri ni de etkilerse bağlılıktan söz edilmektedir.işlemlerin yargısal denetiminin aynı yargı yerinin görev alanına girmesini de gerektirmektedir
Bazı işlemlerin birden fazla kişinin ortak menfaatini de etkilemesi söz konusu olmaktadır. Örneğin
düzenleyici işlemlere karşı, bu işlemlerden etkilenenlerin de birlikte dava açmaları mümkündür. Çevreyle ilgili işlemlerde, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasında birden fazla kişi ortak dilekçeyle dava açabilmektedirler.
Birden fazla işleme karşı tek dilekçeyle dava açılması ve birden fazla kişinin ortak dilekçeyle dava
açması, aynı maddi olayın veya hukuk kuralının farklı mahkemeler tarafından farklı yorumlanmasını
önleyeceği gibi, yargılama sürecini çabuklaştırması bakımından da önemlidir.
Mahkemeler, önlerine gelen uyuşmazlıklarda takdir yetkilerini kullanarak karar vermektedirler. Temyiz yolu kapalıdır.

DİLEKÇELERİN MAHKEME TARAFINDAN ALINMASI USULÜ
Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına veya buralara gönderilmek üzere ilgili
mercilere verilen dilekçelerin harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhal kayıtları yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır.
Davacılara, kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü, pulsuz bir alındı kâğıdı verilir.
Mahkemelere gönderilmek üzere diğer yerlere verilen dilekçeler, en geç üç gün içinde Danıştay veya
ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir.Harç pulları bulunmadığı takdirde bun lara karşılık alınan paraların miktarı ve alındı kâğıdının tarih ve sayısı dilekçelere yazılır
Harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur.
Dava açıldıktan sonra posta ücretinde tebliğ işlemlerinin yapılmasını engelleyecek şekilde azalma olursa, otuz gün içinde posta ücretinin tamamlanması daire başkanı veya görevlendireceği tetkik
hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine
getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Posta ücreti süresi içinde tamamlanmazsa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Bu kararın tebliği tarihinden başlayarak üç ay içinde, noksanı tamamlanmak suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur.

DİLEKÇELER ÜZERİNDE İLK İNCELEME
Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemelerine sunulan dava dilekçeleri, Danıştay’da daire
başkanının görevlendireceği bir tetkik hâkimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından ilk incelemeye tabi tutulur.
Tek hâkimle çözümlenecek dava dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve ilgili hâkim gerekli işlemleri yapar. Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır. Ancak davanın görülmesi aşamasında bu hususlardan biri tespit edildiğinde de ilk inceleme sonrasında verilmesi gereken kararlar verilmektedir.
İnceleme sırası ve ilk inceleme neticesinde verilecek kararlar şöyledir:

Görev ve Yetki
İdari yargı mercilerine sunulan dilekçeler öncelikle açılan davanın idari yargı düzeninde açılması gereken bir dava olup olmadığı ve idari yargı düzeni içinde davayı çözümlemekle görevli ve yetkili bir mahkemede açılıp açılmadığı yönünden incelenmektedir.
kanundaki ifadeyle; askeri ve adli yargının görevli olduğu konularda açılan davalarda, mahkeme tarafından görevsizlik sebebiyle davanın reddine karar verilir.
İdari Merci Tecavüzü
Dava açılmazdan önce idareye başvurmak zorunluluğu olan hallerde, bu başvuru yapılmaksızın dava
açılması durumunda idari merci tecavüzünden söz edilir. Dava açmadan önce idareye başvurulması zorunlu ise mahkeme, dilekçenin başvurulması gereken idari birime iletilmesine karar verir.
Ehliyet
İptal davalarında davacının ihlal edilen bir menfaatinin, tam yargı davalarında ise ihlal edilen bir hakkının olup olmadığı bu aşamada incelenir. Ayrıca, davacının medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olup olmadığına da bakılır. Eğer davacının dava açma ehliyeti olmadığı tespit edilirse dava reddedilir.Ehliyeti olmayan kişi vekili aracılığıyla dava açması halinde, 30 gün içinde bizzat ya
da avukat aracılığıyla dava açması için dilekçenin reddine karar verilmektedir.

İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup
Olmadığı
Kesin olmayan bir işleme karşı açılacak dava, işlemin kesinleşmemesi halinde konusuz kalacaktır. Yürütülmesi zorunlu olmayan işlemler ise ilgililerin hak ve menfaatlerini ihlal edemeyeceği için, dava açılması anlamsızdır.
Süre Aşımı
İlk inceleme sırasında davanın süresinde açılmadığı, dava açmak için gereken sürenin geçirilmiş oldu ğu tespit edilmişse, dava bu aşamada reddedilir.
Husumet
Açılan davada, hangi idari makamın hasım olarak gösterildiği, incelenen bir başka husustur. Eğer mahkeme, davanın yanlış hasma açıldığı, yani davalı idarenin yanlış gösterildiği kanaatine ulaşırsa, dava dilekçesini belirlediği mercie tebliğine karar verir.
Dilekçede Eksiklik Olup Olmadığı
Dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar, İYUK’un 3.maddesinde düzenlenmiştir. Bu hususlar
dan bazılarının eksikliği halinde, 30 gün içinde eksikliklerin giderilmesi için dilekçenin reddine karar verilir.

Tek Dilekçeyle Birden Fazla İşleme Karşı Dava Açılıp Açılamayacağı
Birden Fazla Kişinin Ortak Dilekçeyle Dava Açıp Açamayacağı
ilk incelemede son olarak aynı dilekçeyle birden fazla işleme dava açılmışsa,birden fazla kişinin ortak dilekçeyle dava açması durumunda da ortak dilekçeyle dava açılabilecek bir işlemin söz konusu olup olmadığına bakılır. Dilekçenin bu yönlerden kanuna aykırı olduğu sonucuna varılırsa, 30 gün içinde kanuna uygun şekilde dava açılması için dilekçe reddedilir.

DİLEKÇELERİN KARŞI TARAFA TEBLİĞİ
dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya tebliğ edilir. Davalı idarenin dava dilekçesine karşı vereceği savunma da davacıya tebliğ olunur. Dava konusu işleme ilişkin işlem dosyalarının aslı veya onaylı örneği de idarenin savunması ile birlikte, Danıştay veya ilgili mahkeme başkanlığına gönderilir.
tarafların yapılacak tebliğlere karşı cevap süresini, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün olarak
düzenlemiştir. Bu süre, ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, taraflardan birinin isteği üzerine görevli mahkeme kararı ile otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmemektedir.

DURUŞMA
Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve bir milyar lirayı aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı bir milyar lirayı aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. : duruşmaları Daire veya mahkeme başkanı yönetmektedir. Duruşmalar açık olarak yapılır.
Kanun, ilk yargılamada duruşma yapılmasını tarafların istemine bağlı tutmuş, mahkemeye
takdir yetkisi tanımamıştır. Ancak temyiz ve itirazlarda duruşma yapılması tarafların istemine ve
Danıştay veya ilgili bölge idare mahkemesi kararına bağlıdır. Temyiz ve itiraz aşamasında duruşma isteminin kabul edilmemesi mümkündür.

DOSYALARIN İNCELENMESİ
Resen Araştırma İlkesi
İdari yargılama usulünde, görülmekte olan davanın çözümlenmesi için gereken bilgi ve belgeler, idari
yargı mercileri tarafından doğrudan araştırılır ve incelenir. Davanın taraflarının sunmasına veya talebine bağlı olmaksızın her çeşit incelemenin mahkeme tarafından yapılması, resen araştırma ilkesi olarak adlandırılmıştır.
Resen araştırma ilkesi, bir taraftan yargılamada, göz önüne alınması gereken kamu
düzenine ilişkin hususlarda mahkemenin sağlıklı bir sonuca ulaşabilmesi, bir taraftan da idari yargı denetiminin bir hukuka uygunluk denetimi olması ve herhangi bir işlem veya eylemin hukuka uygun olup olmadığının araştırılmasıdır.
Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir.

Dava görülürken ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilmektedir.
Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar dava
dosyası işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.

DAVALARIN SONUÇLANDIRILMASI
“Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca, diğer mahkemeler için Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete’de ilan edilecek öncelikli işler gözönünde bulundurulmak suretiyle geliş tarihlerine göre incelenir ve tekemmül ettikleri sıra dahilinde bir karara bağlanır. Bunların dışında kalan dosyalar ise tekemmül ettikleri sıraya göre ve tekemmül tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır.
Davada tutulan tutanaklar;
• Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları yahut unvanları ve adresleri,
• Davacının ileri sürdüğü olayların ve dayandığı hukuki sebeplerin özeti, istem sonucu ile davalının savunmasının özeti,
• Danıştayda görülen davalarda tetkik hâkimi ve savcının ad ve soyadları ile düşünceleri,
• Duruşmalı davalarda duruşma yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hazır bulunan taraflar ve vekil
veya temsilcilerinin ad ve soyadları,
• Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm; tazminat davalarında hükmedilen
tazminatın miktarı,
• Yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiği,
• Kararın tarihi ve oybirliği ile mi, oyçokluğu ile mi verildiği,
Kararı veren mahkeme başkan ve üyelerinin veya hâkiminin ad ve soyadları ve imzaları ve varsa
karşı oyları,
• Kararı veren dairenin veya mahkemenin adı ve dosyanın esas ve karar numarası, belirtilir

Sosyal Medyada Paylaşın:
İlginizi Çekebilir

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • YORUM




Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim